Żydowski Kazimierz

arielKrakowski Kazimierz jest miejscem szczególnym, został bowiem uksztaltowany przez bliskie, kilka wieków trwające sąsiedztwo chrześcijansko-żydowskie. Żydzi, którzy  pojawili się na Kazimierzu w 2 połowie XIV w., do pierwszych lat XIX w. mieszkali tam na terenie odrębnego "żydowskiego miasta", którego granice przebiegały z grubsza wzdłuż dzisiejszych ulic Miodowej, św. Wawrzyńca, Wąskiej, Józefa i Bożego Ciała. Było ono autonomiczną enklawą rządzoną przez rabinów i obieralną starszyznę, mającą nad sobą tylko władzę króla, sprawowaną w jego imieniu przez wojewodę krakowskiego.

Dopiero w ciągu XIX w. i pierwszych dekad XX w. ludność żydowska stopniowo zdominowała cały Kazimierz, podobnie zresztą jak i sąsiednią dzielnicę Stradom. W 2 połowie XIX w. Żydzi wzięli szeroki udział w rozbudowie dzielnicy jako inwestorzy, przedsiębiorcy budowlani i architekci. Ich aktywność społeczna i ekonomiczna została w pełni wyzwolona dzięki przyznaniu im w 1867 r. równych praw obywatelskich. Asymilująca się kulturowo inteligencja żydowska, coraz częściej decydowała się na zamieszkanie poza Kazimierzem.

Przed wybuchem II wojny światowej w Krakowie mieszkało ponad 64 tysiące Żydów, tj. ok. 25 % ogółu jego ludności. Do 1939 r. Żydzi stworzyli w mieście dobrze rozwiniętą infrastrukturę społeczną, służącą realizacji interesów i aspiracji mniejszości. Powstawała ona głównie na Kazimierzu, który do końca okresu międzywojennego pozostał wybitnie żydowską dzielnicą Krakowa i naturalną bazą społeczną większości żydowskich organizacji i instytucji. Działały tam partie polityczne wszelkich odcieni, reprezentujące ludność żydowską w polskim parlamencie, organizacje oświatowe, charytatywne, kulturalne, artystyczne i sportowe. Na Kazimierzu koncentrowało się wreszcie życie religijne krakowskich Żydów. Modlili się oni w sześciu dużych synagogach ortodoksyjnych (Starej, Remu, Wysokiej, Izaaka, Poppera i Kupa) i w synagodze postępowej, czyli w tzw. Templu na Podbrzeziu, które utrzymywała Gmina, a także w wielu domach modlitwy należących do rozmaitych stowarzyszeń religijnych i osób prywatnych.

Przypominamy warte upamietnienia miejsca związane z przeszłością żydowskiej społeczności naszego miasta.

Brak wyników wyszukiwania
Lista Twoich koszyków
  • Wyślij znajomemu
  • Dodaj do ulubionych