MISTRZOWIE – Krakowski Szlak Rzemiosła

MISTRZOWIE – Krakowski Szlak Rzemiosła to trasa obejmująca niezwykłe, warte uwagi miejsca na mapie Krakowa, w których pielęgnuje się piękno i tradycję coraz rzadszych już zawodów, jak zegarmistrz, czapkarz czy ramiarz. Jednocześnie, są to czynne zakłady rzemieślnicze, które na co dzień świadczą swoje usługi mieszkańcom Krakowa: od naprawy odzieży, poprzez reparację mebli, czy wypiekanie słodkich przysmaków według tradycyjnych receptur. Szlak będzie się rozrastać, uzupełniany o kolejne miejsca, o których warto wiedzieć i pamiętać szukając oryginalnego prezentu czy wsparcia w pracach naprawczych.

Krakowski Szlak Rzemiosła ma na celu upowszechnianie wiedzy o historycznym dziedzictwie rzemieślniczym i kulinarnym Krakowa, zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów. Szlak wzbogaca miejską ofertę turystyczną o wątek tradycyjnej przedsiębiorczości Krakowa, w szczególności ważnych postaci, fachów i smaków. Często są to miejsca istniejące od pokoleń, choć podlegające przemianom społeczno-kulturowym. Ponadto Krakowski Szlak Rzemiosła sprawia, że lokalne produkty, marki i punkty usługowe stają się bardziej rozpoznawalne. Pomaga również w budowaniu trwałych mechanizmów współpracy pomiędzy samorządem terytorialnym, organizacjami pozarządowymi a lokalnymi twórcami i przedsiębiorcami.

Pobierz spacerownik i zwiedzaj

Z Krakowskim Szlakiem Rzemiosła można zapoznać się w wersji cyfrowej, jak i tradycyjnej, w postaci spacerowników z mapką (również do wyboru: w wersji papierowej lub PDF do pobrania).

Krakowski Szlak Rzemiosła – spacerownik [PDF]

Zakłady, które znajdują się na szlaku również będą oznakowane logotypem Krakowskiego Szlaku Rzemiosła oraz kodem QR z odesłaniem do strony szlaku.

Czym jest rzemiosło?

UNESCO określa rzemiosło jako „prawdopodobnie najbardziej materialną manifestację niematerialnego dziedzictwa kulturowego”. W przypadku Krakowa – historycznego miasta UNESCO – dziedzictwo to trwa od nadania miastu prawa lokacyjnego na prawie niemieckim (magdeburskim) w 1257 roku. Przywilej lokacyjny był istotnym dokumentem dla dziejów miejscowego rzemiosła. Wśród pierwszych kluczowych dla funkcjonowania miasta profesji wymienia się rzeźników, piekarzy i szewców. Na przestrzeni wieków rzemiosło krakowskie przechodziło rozmaite koleje losu. Jego bogatą historię od średniowiecza do wieku XX wyznaczały organizacje cechowe, których statut spisany został w słynnym Kodeksie Baltazara Behema z 1505 roku. Regulowały życie społeczne rzemieślników, od kształcenia (od czeladnika do mistrza), poprzez prowadzenie warsztatu, produkcję, sprzedaż aż po życie prywatne, w tym religijne. Obowiązek przynależności do cechu został zniesiony wraz z Ustawą o działalności gospodarczej z 1989 roku, która usankcjonowała również brak odpowiedniego wymogu kwalifikacyjnego do prowadzenia określonej działalności gospodarczej, w tym rzemieślniczej. Niezależnie od tego krakowskie tradycje cechowe – dziś skupione pod szyldem Małopolskiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości, która istnieje od 1918 roku – trwają nadal stanowiąc ważny element tożsamości miasta.

Współcześnie, krakowskie rzemiosło, niezależnie od tego czy poświadczone jest majsterią w postaci dyplomu, czy odzwierciedla jedną z kolejnych fal świadczących o jego ponownym odrodzeniu w postaci dizajnu, przemysłów kreatywnych, innowacji, działalności zrównoważonej, odpowiedzialnej i odpornej społecznie, postaw eko i etno czy DIY (nurt do it yourself – zrób to sam), nadal jest istotną, społecznie wartościową i ekonomicznie znaczącą częścią miejskiej tkanki. Warto o nią dbać i rozwijać ją wspólnie. Zapraszamy do tego poprzez odwiedziny konkretnych krakowskich zakładów rzemieślniczych.

Na szlaku znajdują się przedstawiciele branż chronionych i zanikających wedle uchwały Rady Miasta Krakowa z 27 lutego 2013 roku, powołującej jednocześnie program gospodarczego wsparcia ich przedsiębiorczości, wytwórców tradycyjnych produktów kulinarnych z Krakowa i okolic, jak również pokolenie tzw. nowych rzemieślników. Wszystkich łączy jeden wspólny mianownik – szacunek dla krakowskich tradycji, zaangażowanie oraz instynkt by swoją pracę wykonywać jak najlepiej. Dowodem tego są autentyczne i w większości unikatowe wyroby, produkty i usługi najwyższej jakości – w opozycji do tych tworzonych komercyjnie i masowo.

JAK DOŁĄCZYĆ?

Na szlaku znajduje się obecnie 15 zakładów, ale lista będzie się wydłużać o kolejne miejsca, o których warto wiedzieć i pamiętać szukając oryginalnego prezentu czy wsparcia w pracach naprawczych. Ponieważ utworzenie szlaku powierzane jest wykonawcy wyłonionemu na drodze corocznego otwartego konkursu ofert pn. „Szlak punktów informacyjno-edukacyjnych o lokalnościach”, Wydział ds. Turystyki pełni rolę punktu kontaktowego. W przypadku zainteresowania dołączeniem do szlaku, Wydział ds. Turystyki zachęca do kontaktu e-mailowego umk@um.krakow.pl lub telefonicznego 12 616 6052. Informacje zostaną przekazane realizatorowi szlaku.

O PROJEKCIE

MISTRZOWIE – Krakowski Szlak Rzemiosła jest inicjatywą Gminy Miejskiej Kraków, którą opiekuje się Wydział ds. Turystyki. Realizatorem szlaku jest Stowarzyszenie Adventure, które zostało wyłonione w ramach otwartego konkursu ofert pn. „Szlak punktów informacyjno-edukacyjnych o lokalnościach”. Autorką tekstów jest dr Joanna Dziadowiec-Greganić – ekspertka w zakresie antropologii kultury, dziedzictwa niematerialnego i konsultantka merytoryczna dla organizacji z różnych sektorów. Zdjęcia wykonał Bartosz Cichoński.