Muzeum Witrażu (muWi)

Brak zaakceptowanej zgody na wyświetlanie informacji zewnętrznych. (Mapa Google)

Kategoria:	Krakowski Szlak Rzemiosła
Adres:	Aleja Krasińskiego 23, Kraków

Pracownia Witrażu przy al. Zygmunta Krasińskiego 23, obecne muWi Pracownia i Muzeum Witrażu, funkcjonuje nieprzerwanie od 1902 roku. Mieści się w autentycznej siedzibie Krakowskiego Zakładu Witrażów S.G. Żeleński. To właśnie tu, w przestrzeniach historycznej kamienicy zaprojektowanej specjalnie z myślą o pracowni witrażu przez Ludwika Wojtyczkę i Stanisława Gabriela Żeleńskiego, można zrozumieć złożony i wymagający proces tworzenia monumentalnych dzieł ze szkła. Od magazynów, przez pracownie: szklarską i malarnię, aż po atelier projektantów, archiwum i wysoką salę wystawową – każde piętro odpowiada kolejnemu etapowi powstawania dzieła. Odwiedzający mogą tu zobaczyć mistrzów przy pracy, poznać zarówno historię tego rzemiosła, jak i cały proces jego powstawania krok po kroku.

Pracownia S.G. Żeleński od początku korzystała wyłącznie z projektów polskich artystów, co stanowiło świadomy manifest kulturowy. Funkcję kierowników artystycznych pełnili tu między innymi artyści tego formatu co Jan Bukowski, Stefan Matejko i Henryk Uziembło. Dzieła powstające w zakładzie prezentowane były na najważniejszych wystawach krajowych i międzynarodowych – w Wiedniu, Paryżu, Mediolanie, Antwerpii czy St. Louis. Kolejne odznaczenia, dyplomy honorowe i nagrody potwierdzały rangę krakowskiej pracowni jako jednego z najważniejszych ośrodków sztuki witrażowej w tej części Europy. Po śmierci Stanisława Gabriela Żeleńskiego w 1914 roku zakład przejęła jego żona, Izabela Żeleńska, która nie tylko utrzymała działalność w trudnych warunkach wojennych, ale doprowadziła do jej dalszego rozwoju, wykupując inne pracownie i kontynuując produkcję witraży. Jednocześnie stworzyła tu swoisty salon artystyczny: miejsce spotkań twórców, wymiany idei i żywej dyskusji o sztuce. Pracownia pod kierownictwem Izabeli przetrwała obie wojny światowe, ale w roku 1952 została upaństwowiona, a w latach 1990-2000, będąc własnością kolejnych post-PRL-owskich spółdzielni groził jej upadek i całkowite unicestwienie. Na szczęście w 2000 roku wykupił ją i przywrócił do dawnej świetności obecny Dyrektor oraz główny artysta i projektant, Piotr Ostrowski. Jest on inicjatorem i wykonawcą projektu „w budowie”, którego celem jest zgromadzenie obszernej kolekcji historycznych i współczesnych dzieł szklanych. Zbiór ten, prezentowany w przestrzeni muzealnej, dokumentuje najciekawsze zjawiska w sztuce witrażowej od przełomu XIX i XX wieku aż po współczesność.

Na przełomie XIX i XX wieku rzemiosło witrażowe w Polsce inspirował ruch Arts and Crafts Williama Morrisa, który propagował powrót do tradycyjnego rzemiosła, wysoką jakość materiałów i ręczne wykonanie dzieł. W duchu Morrisa polscy artyści współpracujący z krakowskim zakładem S.G. Żeleński stawiali na ścisłą współpracę projektantów i rzemieślników, dbając zarówno o precyzję i najwyższą jakość techniczną, jak i artystyczną ekspresję. Głównym twórcą, który nadał polskiemu witrażowi lokalny i niepowtarzalny charakter, był Stanisław Wyspiański. To jego projekty wzbogacone lokalnym kolorytem stały się symbolem unikatowego stylu Krakowskiej Szkoły Witrażu i wpłynęły na całe pokolenia artystów.

muWi łączy dziś pracę w warsztacie z działalnością muzealniczą – obok aktywnie działającej pracowni znajdują się dwie przestrzenie wystawowe: stała, czyli Galeria Mistrzów Młodopolskich, oraz czasowa, aktualnie prezentująca wystawę “Cała w kwiatach. Krakowska Szkoła Witrażu”. Muzeum prowadzi również działalność edukacyjną i popularyzatorską – zwiedzający mogą obserwować pracę artystów i rzemieślników przy realizacji projektów, ale też wykonać coś własnoręcznie, uczestnicząc w warsztatach lub pogłębionych kursach witrażowych dla osób dorosłych lub zajęciach artystycznych dedykowanych dzieciom. Dla osób zainteresowanych subtelniejszą pracą ze szkłem Muzeum proponuje warsztaty biżuteryjne, podczas których uczestnicy samodzielnie projektują i wykonują ozdoby pod okiem doświadczonego rzemieślnika.