Piwnica świdnicka (Świdnica cellar)

Piwnica świdnicka jest związana z konsumpcją piwa w Krakowie, które w Polsce było znane od najdawniejszych czasów. Według legendy Piast przygotował na postrzyżyny swojego syna Siemowita, beczułkę dobrze sfermentowanego piwa. Pierwotnie każdy z mieszkańców miasta mógł ważyć piwo samodzielnie. Z czasem pojawiły się osoby zajmującą się tą czynnością zawodowo – cech piwowarów krakowskich, który w epoce nowożytnej połączy się z dwoma innymi branżami i tak powstał cech piwowarów, karczmarzy i słodowników. Produkty przemysłu browarniczego były dostarczane do licznych gospód krakowskich, w których obok piwa serwowano i proste potrawy kulinarne.

Najsłynniejszym miejscami konsumpcji tego napoju była Piwnica Świdnicka (nazywana też Indye) gdzie sprzedawano różne rodzaje trunków miejscowych, ale przede wszystkim znakomite obce piwo pochodzące ze Świdnicy. 

Piwnica mieściła się w północno-wschodnim narożu piwnic Ratusza, a jej powstanie pokrywa się z datą wybudowania pierwszego Ratusza (pierwsza wzmianka źródłowa o nim pochodzi z 1316 r.). Najprawdopodobniej wzór dla niej przywieźli kolonizatorzy niemieccy z Wrocławia. 

Z czasem Piwnica Świdnicka znów działała, stając się miejscem spotkań m.in. przestępców. W XVIII wieku nazywaną ją „jaskinią łotrowską”. W XIX stuleciu także nadal nie cieszyła się dobrą sławą. 

W latach 1943–1944 piwnice pod ratuszem praktycznie zniknęły z powierzchni ziemi. Rozebrane i pozostawione na jakiś czas w zapomnieniu, czekały na moment, kiedy ktoś znów tchnie w nie życie. Stało się to dopiero w 1958 roku, gdy postanowiono przywrócić dawną Piwnicę Świdnicką do użytku, nadając jej nową rolę. W lipcu ruszyła tu Kawiarnia Ratuszowa, a od 1987 roku także scena artystyczna. Właśnie w tych podziemiach funkcjonował Teatr Satyry Maszkaron, który w latach 1983–1987 doczekał się adaptacji i przebudowy dostosowanej do teatralnych potrzeb. W 1996 roku przestrzeń tę przejął Teatr Ludowy, tworząc kameralną, komediowo-kabaretową Scenę pod Ratuszem. Druga część piwnic należy dziś do kawiarni. 

Piwnica Świdnicka nie była jedyną gospodą w Krakowie. Na niemal każdej ulicy znajdowały miejsca gdzie można było napić się piwa. W 1537 r. działał szynk Waszykowej przy ulicy Szczepańskiej, w 1540 r. piwiarnia Błażaka, a 1545 r. gospoda wdowy Loryncowej . W czasach Zygmunta III Wazy bakałarze i waganci chodzili do Kropidłowej i Krzaczkowej . Z XVII w. wiemy o karczmie Prasoła w Smoczej Jamie gdzie w 1632 r. szykowano piwo. Na ulicy Sławkowskiej działała gospoda pod Bażanty, a na ul. Szewskiej słynny szynk Rozdziałki.

Dania serwowane w dawnych gospodach krakowskich:

1. Maczanka krakowska – jedno z najbardziej charakterystycznych dań dawnego Krakowa. Jej podstawą była karkówka wieprzowa. Mięso pieczono powoli z cebulą i kminkiem, a następnie podawano je w bułce wodnej, dobrze nasiąkniętej esencjonalnym sosem z pieczenia, zwykle z dodatkiem ogórka kiszonego. W XIX wieku maczanka była przysmakiem przede wszystkim studentów i dorożkarzy. Niektórzy dopatrują się w maczance nawet dalekiej krewnej współczesnego hamburgera, choć pozostaje ona specjałem jednoznacznie związanym z Krakowem.

[ENGLISH]

Piwnica Świdnicka is linked to the consumption of beer in Kraków, which has been known in Poland since ancient times. According to legend, Piast prepared a barrel of well-fermented beer for his son Siemowit's first haircut. Over time, people engaged in this activity professionally emerged – the guild of Krakow brewers, which in the modern era merged with two other trades to form the guild of brewers, innkeepers and maltsters. The products of the brewing industry were supplied to numerous taverns in Krakow, where, in addition to beer, simple culinary dishes were served.

The most famous place to consume this drink was the Piwnica Świdnicka (also known as the Indye) where various types of local liquor were sold, but above all excellent foreign beer from Świdnica. The cellar was exempt from the ban on the sale of foreign beers in Krakow.

The cellar was located in the north-east corner of the Town Hall cellars, and its creation coincides with the date of the construction of the first Town Hall (the first source reference to it dates from 1316). It is most likely that the model for it was brought by German colonisers from Wrocław. 

In time, the Świdnica Cellar was active again, becoming a meeting place for criminals, among others. In the 18th century, it was known as the '"rogue's cavern". In the 19th century it also continued to have a poor reputation.

Between 1943 and 1944, the cellars under the Town Hall virtually disappeared from the face of the earth. Stripped down and left in oblivion for a while, they were waiting for the moment when someone would breathe life into them again. This did not happen until 1958, when it was decided to bring the former Świdnica Cellar back into use, giving it a new role. The Town Hall Café was launched there in July and, since 1987, the art stage. It was in these cellars that the Satyry Maszkaron (Satyr’s Head) Theatre operated, which saw adaptation and reconstruction adapted to theatrical needs between 1983 and 1987. In 1996, the space was taken over by the Teatr Ludowy (People's Theatre), creating the intimate comedy-cabaret Scena pod Ratuszem (Stage under the Town Hall). The other part of the cellar today belongs to the café. In the semi-darkness of the old vaults, coffee tastes different here, as if steeped in the long, not always easy history of these walls, which have seen more than you might think.

Piwnica Świdnicka was not the only inn in Krakow. On almost every street there were places to drink beer. In 1537, Waszykowa's tavern in Szczepańska Street was in operation, in 1540 Błażak's beer hall, and in 1545 the Widow Loryncowa's inn. During the reign of Sigismund III Vasa, bachelors and vagrants went to Kropidłowa and Krzaczkowa. From the 17th century, we know of the Prasoła tavern in the Smocza Jama (Dragon's Den) where beer was prepared in 1632. There was an inn called Pod Bażanty in Slawkowska Street and the famous Rozdziałka tavern in Szewska Street.

Dishes served in former Krakow inns:

1. Maczanka krakowska – one of the most characteristic dishes of old Krakow. Its basis was pork neck. The meat was roasted slowly with onions and caraway seeds, then served in a water roll, well soaked in the rich roasting juices, usually with the addition of pickled cucumber. In the 19th century, maczanka was a delicacy mainly for students and carriage drivers. Some even see maczanka as a distant relative of the modern hamburger, although it remains a speciality clearly associated with Krakow.