Cukiernia Parysa Maurizio (Parys Maurizio confectionery)

Cukiernia Parysa Maurizio, mieszcząca się w kamienicy Kencowskiej przy Rynku Głównym 38, należała do najważniejszych adresów dziewiętnastowiecznego Krakowa. W tym miejscu działała cukiernia już w latach 20. XIX wieku, lecz jej prawdziwy rozkwit rozpoczął się po 1841 roku, kiedy kamienicę przejęli szwajcarscy mistrzowie cukiernictwa – Parys Maurizio i Gaudenty Redolfi. Z Gryzonii, skąd pochodził Maurizio, przywiózł on zarówno doświadczenie, jak i poczucie elegancji, dzięki czemu lokal szybko zdobył renomę jednego z najbardziej wykwintnych w mieście. Współczesne przekazy wspominają, że w południe zaglądała tam „cała znajoma publiczność krakowska”, a spotkania w takich cukierniach były elementem miejskiej kultury – miejscem rozmów o interesach, sztuce i życiu towarzyskim, bardziej kameralnym niż głośne kawiarnie.

Cukiernia Maurizio słynęła z bogatej oferty słodyczy i nalewek. Można tu było zakupić makaroniki, ciastka francuskie, pierniki oblewane czekoladą, kandyzowane owoce i wysokiej jakości nalewki – wiśniówkę, dereniówkę czy pomarańczówkę, o których krążono anegdoty, że ich kieliszek dodawał energii  lepiej niż medyczne specyfiki. Charakterystyczne było również to, że w cukierni Maurizia nie serwowano kawy. Zachowane źródła podkreślają, że właściciel uważał ją za napój kawiarniany, a nie cukierniczy, dlatego konsekwentnie odmawiał jej wprowadzenia, dbając o odrębny charakter swojego lokalu.

Od 1868 roku Parys Maurizio był już jedynym właścicielem kamienicy i firmy, choć nazwa „Redolfi” jeszcze długo funkcjonowała w obiegu. Cukiernia przetrwała całe stulecie, a jej sława – obecna w wspomnieniach mieszkańców, ikonografii i opracowaniach historycznych,  sprawiła, że stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli dawnego „słodkiego Krakowa”, miejscem, które współtworzyło kulturę Rynku i codzienny rytm miasta.

Współcześnie cukiernia już nie działa, ale słodkie dziedzictwo jest do dziś dostępne w krakowskich cukierniach.

Słodkości krakowskie:

1. Pączki krakowskie (opis pączka krakowskiego z przełomu XIX i XX wieku: „pączek nadziewany konfiturą z róży usmażonym krakowską metodą na rumiany kolor, z obrączką i posypanym cukrem pudrem”)
2. Piszinger (wyrób austriackiego cukiernika Oskara Pischingera; trafił do Krakowa w czasie Monarchii Austro-Węgierskiej)
3. Ciastka grylażowe (choć znane również poza Galicją, to w Krakowie ciastka grylażowe utrwaliły się jako część tradycji miasta, kojarzonej z dawnymi cukierniami i lokalnym stylem słodkich ciasteczek)
4. Sernik krakowski (jego forma – masywna, gładka masa serowa zamknięta w kruchym spodzie i przykryta charakterystyczną kratką z wałeczków ciasta – wyróżniała go na tle innych polskich serników i szybko stała się znakiem krakowskiego stylu)
5.  Nugat (w Krakowie zyskał swoją rozpoznawalną formę dzięki rzemieślniczym cukierniom, które po wojnie zaczęły go wytwarzać według tradycyjnych receptur. Jedną z najważniejszych była założona w 1947 roku cukiernia Cichowskich przy ul. Starowiślnej)

[ENGLISH]

Parys Maurizio's confectionery, located in the Kencowska House at Rynek Główny 38, was one of the most important addresses in 19th-century Krakow. There was a confectionery at this location as early as  the 1820s, but its real boom began after 1841, when the building was taken over by Swiss confectionery masters, Parys Maurizio and Gaudenty Redolfi. From Grisons, where Maurizio originated, he brought both experience and a sense of elegance, so that the establishment quickly gained a reputation as one of the most exquisite in the city. Contemporary accounts mention that "the whole familiar Krakow public" used to go there at midday, and that meetings in such confectioneries were part of the city's culture – a place to talk about business, art and social life, more intimate than the noisy cafés.

Maurizio's confectionery was renowned for its extensive range of sweets and liqueurs. Here, visitors could buy macarons, puff pastries, chocolate-covered gingerbread, candied fruit and high-quality liqueurs, including cherry, cornelian cherry, and orange, about which anecdotes circulated that a glass was better for boosting energy than medicinal pills. It was also characteristic that Maurizio's confectionery did not serve coffee. Surviving sources emphasise that the owner considered coffee to be a café drink, not a confectionery drink, and therefore consistently refused to introduce it, taking care to keep the character of his premises separate.

From 1868 onwards, Parys Maurizio was the sole owner of the building and the company, although the name "Redolfi" was still in circulation for a long time. The confectionery survived a whole century, and its fame – present in the memories of the inhabitants, iconography and historical studies – made it one of the most recognisable symbols of the old "sweet Krakow", a place that contributed to the culture of the Market Square and the daily rhythm of the city.

Today, the confectionery is no longer in operation, but its sweet heritage is still available in Krakow's confectioneries.

Kraków sweets:

1. Pączki krakowskie (Kraków doughnuts at the turn of 20th century were "stuffed with rose jam fried using the Krakow method to a blush colour, surrounded with a ring and sprinkled with icing sugar")
2. Piszinger (the name of this sweet pastry derives from Oskar Pischinger from Vienna; throughout the Austro-Hungarian Monarchy it also found its way to Krakow where it became extremely popular)
3. Grylaż cakes (french grillage. Although the method of preparing grylaż itself was also known outside Galicia, in Krakow grylaż cakes have become firmly established as part of the city's tradition)

4. Sernik krakowski (Krakow cheesecake – a massive, smooth cheesecake mass enclosed in a crumbly base and covered with a characteristic lattice of dough rolls – distinguished it from other Polish cheesecakes and it soon became a mark of Krakow style)

5. Nougat (gained its recognisable form in Krakow thanks to the artisan confectioners who began making it according to traditional recipes after the War).