Informacja archiwalna

Konkurs historyczny dla młodzieży szkół średnich 'Niemiecka akcja pacyfikacyjna skierowana przeciwko polskiemu środowisku nauczycielskiemu Sonderaktion Krakau oraz Tajna Organizacja Nauczycielska TON jako bezimienni bohaterowie'

Związek Nauczycielstwa Polskiego z przyjemnością informuje o konkursie historycznym organizowanym w 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej zatytułowanym „Sonderaktion Krakau i Tajna Organizacja Nauczycielska TON podczas II wojny światowej”. Organizatorem Konkursu jest Związek Nauczycielstwa Polskiego: Okręg Małopolski, Oddział Kraków – Śródmieście oraz Wydział Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Konkurs adresowany jest dla młodzieży klas maturalnych (Liceum oraz Technikum) w roku szkolnym 2018/2019.

Konkurs historyczny dla młodzieży szkół średnich 'Niemiecka akcja pacyfikacyjna skierowana przeciwko polskiemu środowisku nauczycielskiemu Sonderaktion Krakau oraz Tajna Organizacja Nauczycielska TON jako bezimienni bohaterowie'
Fot. ZNP

Znaczącym dla uczestników konkursu, będzie uhonorowanie jego dwóch laureatów Indeksem na Wydział Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Honorowy Patronat nad konkursem objęli:

Pan prof. dr hab. Jacek Majchrowski – Prezydent Miasta Krakowa;
Pan prof. dr hab. med. Wojciech Nowak – Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie;
Pan prof. dr hab. Krzysztof Zamorski – Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego
w Krakowie.

Związek Nauczycielstwa Polskiego działający w czasie okupacji pod kryptonimem Tajnej Organizacji Nauczycielskiej jest spadkobiercą bezcennych pamiątek po nauczycielach, którzy w działając w TON będącym częścią Polskiego Państwa Podziemnego dali przykład wielkiej ofiarnej służby dla Ojczyzny. Publikujemy w całości rękopis  będący wstępem do Historii TON przygotowany przez nauczyciela, członka Związku naocznego świadka i uczestnika tamtych wydarzeń.

„[…] Jako naoczni świadkowie i uczestnicy wojennych wydarzeń, będziemy przypominać młodemu pokoleniu o walce naszego narodu i o jego cierpieniach i ofiarach w walce
z okupantem hitlerowskim. W walce tej z brutalną akcją eksterminacyjną w stosunku do ludności polskiej – brało udział nauczycielstwo i pracownicy oświaty Krakowa. Po podstępnym aresztowaniu w dniu 6 listopada 1939 roku 183 profesorów, docentów
i asystentów Krakowskich wyższych uczelni i wywiezieniu ich do obozu w Sachsenchausen, aresztowaniu w dniu 9 listopada 1939 roku nauczycieli szkół średnich i wywiezieniu do obozu pracy w Nowym Wiśniczu, wreszcie zarządzeniem władz niemieckich z dnia 21 listopada 1939 roku likwidacja wszystkich polskich szkół średnich ogólnokształcących – nauczycielstwo w Krakowie natychmiast i samorzutnie rozpoczęło walkę o szkołę i kulturę polską organizując tajne nauczanie. Działalność nauczycielstwa w cywilnym i zbrojnym ruchu oporu stanowi chlubną kartę zawodu nauczycielskiego                                                                                      

                                                                                                                               B. Majewski”.

Tematyka materiału opiera się na podstawie programowej nauczania Historii do klas I Szkół Ponadgimnazjalnych w zakresie II wojny światowej a także obejmuje wykaz poniższej literatury.

Literatura ogólna
(Tylko w zakresie tematyki konkursu: Sonderaktion Krakau i dalsze losy uwięzionych naukowców, działalność konspiracyjna nauczycielstwa polskiego i polskich szkół wyższych w okresie drugiej wojny światowej, Tajna Organizacja Nauczycielska):

* Brzoza Czesław, Sowa Andrzej L., „Historia Polski 1918-1945”, Kraków 2006.

* Dybkowska Alicja, Żaryn Jan, Żaryn Małgorzata, „Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności”, Warszawa, dowolne wydanie (wydanie I: 1994 – wydanie ostatnie: 2018).

* Dziurok Adam [et al.] (red.), „Od niepodległości do niepodległości: historia Polski 1918 -1989”, Warszawa, dowolne wydanie (wydanie I: 2010 – wydanie III: 2014)

Literatura szczegółowa:

* Buszko Józef, Paczyńska Irena (oprac.), „Podstępne uwięzienie profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej (6 XI 1939 r.): dokumenty”, Kraków 1995.

* Chrobaczyński Jacek, Kruczek Władysław, „Nauczyciele małopolscy: Portret zbiorowy
1939-1945”, Kraków 2004.

* Chrobaczyński Jacek, „Szkolnictwo krakowskie w latach drugiej wojny światowej,
1939-1945”, Kraków 1993.

* Gwiazdomorski Jan, „Wspomnienia z Sachsenhausen” (także pod tytułem: „Wspomnienia
z pobytu w Sachsenhausen”), Kraków, dowolne wydanie (wydanie I: 1945 – wydanie ostatnie: 1975).

* Panek Wojciech [et al.] (red.), „Tajna Organizacja Nauczycielska: działalność Związku Nauczycielstwa Polskiego podczas okupacji hitlerowskiej, 1939-1945”, Kraków 2016. – Publikacja dostępna w wersji PDF na stronie internetowej ZNP – Oddział Kraków-Śródmieście.

* Pierzchała Henryk, „Pomocne dłonie Europejczyków, 1939-1944”, Kraków 2005.

* Starachowicz Zygmunt, „Sonderaktion Krakau: wspomnienia z akcji przeciwko profesorom uniwersyteckim w Krakowie (6-10 listopada 1939 roku), Gdańsk 2012.

* Zaręba Alfred, Zaręba Maria (oprac.), „Ne cedat Academia: kartki z dziejów tajnego nauczania w Uniwersytecie Jagiellońskim, 1939-1945”, Kraków 1975.

* Dodatkowe materiały opublikowane w wersji PDF na stronie internetowej ZNP – Oddział Kraków-Śródmieście

Szczegółowe informacje dotyczące konkursu znajdują się na: www.krakow-srodmiescie.znp.edu.pl w zakładce (konkurs historyczny) oraz www.historia.uj.edu.pl w zakładce (dla szkół).

Informacji również udziela Tomasz Wilczyński - przewodniczący projektu z ramienia Związku Nauczycielstwa Polskiego (e-mali: twilczynski@znp.edu.pl, tel. 667 771 145)

Termin:
2019 r.

Organizator:

Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego Kraków - Śródmieście
Data: 2018-11-21 pokaż metkę
Osoba publikująca: Justyna Zinkiewicz-Grochot
Podmiot publikujący: