Cracow Art Week KRAKERS 2026

Data:

2026-04-23 - 2026-04-30
Kategoria:

Festiwale

Temat przewodni jubileuszowej XV edycji to „Łowcy, zbieracze, praktycy przyszłości”. Miasto zmienia się nieustannie na naszych oczach, niekiedy w sposób ciągły i ledwo wyczuwalny, a innymi razy skokowy: kolejne dzielnice ulegają gentryfikacji, a wystawki meblowe na chodnikach odsłaniają warstwy niegdysiejszej codzienności. Na targowiskach można łatwo znaleźć pamiątki dawnego świata – porcelanowe figurki, wyblakłe fotografie, elementy rozmontowanych opowieści. W parkach i na podmiejskich łąkach wciąż trafiamy na ślady tego, co było: zagubione przedmioty, szczątki infrastruktury, materialne resztki zapomnianych historii. Artyści i artystki czerpią z tych rozproszonych znaków jak metaforyczni łowcy – nie polując na zwierzynę, lecz tropiąc możliwe światy. To, co uda się im „upolować” w zasobach przeszłości, przetwarzają i łączą w nowe konstelacje, zwiastując przyszłość, która dopiero się wyłania.

Motyw przewodni KRAKERSa stanowi parafrazę tytułu książki Tomasza Rakowskiego – Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy – poświęconej praktykom kulturowych grup wykluczonych w czasie transformacji gospodarczo-ustrojowej w Polsce. Omawiane w niej praktyki, jak i transformacyjna przeszłość stanowią ważne konteksty dla tegorocznej edycji festiwalu. Interesują nas jednak ich artystyczne przetworzenia, akcentujące coś innego niż niemoc. Współcześni artyści to zbieracze i metaforyczni łowcy, którzy pracują z tym, co znalezione – z przedmiotami, obrazami i ideami odsuniętymi na margines głównych narracji. Sposób ich działania przypomina pracę brikolera w ujęciu Claude’a Lévi-Straussa: kogoś, kto tworzy, posługując się tym, co ma pod ręką, nadając nowy sens materiałom z odzysku i śladom wcześniejszych historii. Od czasu publikacji ,,Myśli nieoswojonej” (1962) – jednej z najważniejszych publikacji francuskiego antropologa – figura brikolażu zakorzeniła się w humanistyce jako metafora ponowoczesnych modeli twórczości, opartych na przetwarzaniu, reinterpretacji i zestawianiu gotowych elementów. Dziś oznacza jednak coś więcej. Sięgając po to, co „podręczne”, współcześni artyści nie kierują się już poczuciem wyczerpania dawnych tradycji, lecz empatią, troską i potrzebą tworzenia relacji z innymi ludźmi, przedmiotami i ich więcej-niż-ludzkim otoczeniem. Ich praktyki nie tylko ożywiają rzeczy pozornie nieistotne, przywracając im miejsce w społecznym obiegu znaczeń i afektów. W zbiorach na pozór zamkniętych szukają oni potencjalności potrzebnych do konstruowania nowych światów.

Pierwsze szczegóły XV edycji Cracow Art Week KRAKERS

Cracow Art Week KRAKERS ujawnia pierwsze szczegóły programowe jubileuszowej XV edycji, która odbędzie się w dniach 23–30 kwietnia 2026 roku pod hasłem „Łowcy, zbieracze, praktycy przyszłości”. Tegoroczny motyw przewodni skłania do refleksji nad naszym stosunkiem do gromadzenia, przetrwania i budowania nowych narracji z okruchów przeszłości. Zapożyczając pojęcia z antropologii i wplatając je we współczesne realia, organizatorzy zapraszają do eksploracji miejskich archiwów, kolekcji i postcyfrowych śmietnisk.

Eksploracja resztek, ekologiczna uważność, cyfrowy brikolaż i archiwa tożsamości: to tylko kilka przykładowych kierunków, które będą badane w Programie Głównym. W konkursowej Sekcji Laboratorium nagrodzonych zostało 10 projektów, które udowadniają, że dzisiejsi ,,łowcy i zbieracze" operują na styku pamięci, technologii i kryzysu. Każdy z laureatów otrzymuje nagrodę pieniężną, ufundowaną przez Fundację Artystyczna Podróż Hestii. Ponadto Nagrodę Specjalną MOCAK w tej sekcji zdobył projekt „NIE-LUDZKIE” Katarzyny Depty-Garapich, kuratorowany przez Daniela Arbaczewskiego. To opowieść o jedności z naturą jako narzędziu emancypacji, podważająca antropocentryczne spojrzenie na świat. Wystawa zostanie otwarta 23 kwietnia o 18:00 w prestiżowej przestrzeni Galerii Beta w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, będzie to jednocześnie uroczysta inauguracja art weeka.

Pozostałe nagrodzone projekty Laboratorium uderzają niezwykłą różnorodnością form i przemyśleń. Niektóre z nich są mocno osadzone w krytyce kapitalizmu, jak „Need for speed” w Subterii czy „Mam garaż w Dolinie Krzemowej, ale...” w garażu na ulicy Miedzianej, zderzający mity o wielkim sukcesie z szarą, prowizoryczną codziennością. Inne zaproszą widzów do głębokiej interakcji: „Wszystko co uniesiesz” zaprezentuje partycypacyjny ołtarz rzeczy koniecznych do przetrwania, a „KONIE HAZARD” zamieni ogród w podwórku kamienicy na ul. Sarego 10 w dawną strefę gier hazardowych z automatami. Zobaczymy również projekty badające pamięć, ekologię i tożsamość: „Węgiel wciąż pamięta las” ukaże materię i ciało jako podwójne świadectwo eksploatacji, „Sand and bones” odwoła się do żałoby klimatycznej i pruskich bab, a projekt „What’s in my bag?!” zanalizuje kobiece torebki jako prywatne systemy przetrwania, niosące ciężar oczekiwań. Program uzupełni opowieść o sztucznej inteligencji przejmującej rolę bogów („Nie zabijaj posłańca”) oraz badająca ryzyko aktu twórczego instalacja („Salto Mortale”).

Nieodłączną częścią programu już od kilku edycji są wydarzenia organizowane we współpracy z Uniwersytetem Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, będącym współorganizatorem KRAKERSa. Szczególnym punktem na mapie stanie się budynek dawnego Szpitala Uniwersyteckiego przy ul. Kopernika 15. To właśnie tam artyści zaprezentują „Kolekcje wspomnień” - wystawę ukazującą ulotne chwile wydobyte z labiryntów pamięci, która doskonale zagra z liminalną, poszpitalną przestrzenią. W tym samym rejonie, na terenach zielonych wokół budynku, pojawią się subtelne „Zabiegi na Wesołej”, a dopełni je przekrojowa wystawa „Miasto w procesie”. Na tym jednak obecność UKEN się nie kończy: nieopodal w Aptece Designu otwarta zostanie „Izba Pamięci Alternatywnej”, skupiona na sfabrykowanych wspomnieniach. Galeria Podbrzezie pokaże wystawę „DECOMPRESSION” o oporze przeszłości i zniekształceniach danych, a w Muzeum Inżynierii i Techniki zobaczymy najlepsze studenckie projekty wzornicze na wystawie „DESIGN 1:1”. Uzupełnieniem będzie filmowy „OFF Pokaz 2026” w Kinie Paradox. Więcej informacji o wszystkich wymienionych wydarzeniach można znaleźć na www.cracowartweek.pl - pełny program zostanie natomiast ujawniony 2 tygodnie przed startem KRAKERSa.

=> PROGRAM GŁÓWNY