Opera Rara Kraków 2026

Mityczni bohaterowie i legenda XX-wiecznej awangardy, historia starożytna i współczesny test na inteligencję, operowe bohaterki w tanecznym sprzeciwie wobec patriarchatu i Monteverdi z bardzo bliska przy barowym stoliku – witajcie na festiwalu oper odkrywanych na nowo, rzadko wykonywanych i prezentowanych w nieszablonowych formach. Organizujący Opera Rara Kraków zespół Capella Cracoviensis przygotowała na tę okazję aż trzy arcydzieła George’a Friderica Handla, wszystkie w wersji scenicznej. W krakowskiej premierze Orlanda w jednej z najlepszych partytur kompozytora wystąpi znakomity kontratenor Tim Mead (3, 4, 5.02, ICE Kraków). Po raz pierwszy w Polsce zabrzmi Poro, pełna wokalnych fajerwerków historia konfliktu Aleksandra Wielkiego z tytułowym indyjskim władcą (13, 14, 15.02, Łaźnia Nowa). Z kolei Teseo – wyjątkową w twórczości Handla próbę połączenia francuskiej muzycznej tragedii z włoską operą seria – zobaczymy w inscenizacji Krzysztofa Garbaczewskiego (18, 19.02, ICE Kraków). Kontrapunktem do barokowej wirtuozerii będzie opera IQ, której bohaterem jest… test na inteligencję. Jej twórca Enno Poppe czerpał inspirację z chaosu dźwięków otaczającej nas codzienności, w tym towarzyszącego nam już od narodzin szumu aparatury. Do operowego laboratorium wprowadzą nas Spółdzielnia Muzyczna i dyrygentka Lilianna Krych (6, 7, 8.02, Cricoteka). Po 14 latach wracają madrygały Monteverdiego w barze mlecznym, czyli Bar.okowa uczta w reżyserii Cezarego Tomaszewskiego. Spektakl podkreśla przede wszystkim intymność przekazu – śpiewacy Capelli Cracoviensis zasiadają tu z widzem przy jednym barowym stoliku (9, 10, 16, 17, 20.02, Bar Żaczek). Motywy oporu i emancypacji zdominują spektakl Krakowskiego Teatru Tańca Opera.exe w choreografii Eryka Makohona. Medea, Salome i Turandot, bohaterki tradycyjnie przedstawiane jako ofiary namiętności, szaleństwa czy fatum, zbuntują się przeciwko swoim librettom i wyjdą poza narzucone przez system opowieści. Dalszej dekonstrukcji ich historii dokona muzyka Piotra Peszata tworząca na bazie klasycznych brzmień (arie w wykonaniu Anny Zawiszy) rodzaj dźwiękowego palimpsestu (11, 12.02, Cricoteka). Ostatnim akcentem festiwalu będzie program Schaeffer słowik abstrakcyjny – hołd dla jednego z najważniejszych twórców awangardy XX i XXI wieku w formie pięciogodzinnego maratonu („Będzie można oczywiście wchodzić, wychodzić, chodzić, usiąść, wstać” – uspokajają organizatorzy), przygotowany przez Spółdzielnię Muzyczną (21.02, MOCAK). Gotowi na operowy karnawał?

3, 4, 5.02, 18.30
Centrum Kongresowe ICE Kraków, Sala Teatralna S2
George Frideric Handel Orlando (1733)

Czary, szaleństwo i miłość niepodzielnie rządzą w świecie Orlanda Handla. Jego barwne libretto – bardzo w stylu „fantasy” – na podstawie słynnego w owych czasów eposu Ludovica Ariosta, zainspirowało kompozytora do napisania jednej ze swoich najwspanialszych partytur. Teraz, po raz pierwszy, będzie można usłyszeć ją nareszcie w Krakowie – rolę tytułową zaśpiewa Tim Mead, zagra Capella Cracoviensis, a całość poprowadzi wybitny francuski skrzypek i dyrygent Thibault Noally.

Tomasz Wygoda ruch
Natan Berkowicz przestrzeń
Robert Bolesto dramaturg

Tim Mead – Orlando
Joanna Sojka – Angelica
Kangmin Justin Kim – Medoro
Julia Pliś – Dorinda
Nicolas Brooymans – Zoroastro
Capella Cracoviensis
Thibault Noally dyrygent

6.02, 18.30 | 7, 8.02, 17.00
Cricoteka
Enno Poppe IQ (2011/12)

Niemiecki kompozytor Enno Poppe (ur. 1969), zafascynowany chaosem dźwięków otaczającej nas codzienności, uczynił bohaterem opery test inteligencji. IQ – w ośmiu aktach – wciąż zaczyna się od nowa, jak badanie bez końca. Porządek często rodzi się z lęku przed chaosem – tak jest i dziś, gdy mózg porównuje się do komputera. Librecista Marcel Beyer pokazuje, jak człowiek od samego poczęcia jest otoczony „szumem” aparatury pomiarowej, słowami badaczy i badanych. Na scenie muzycy i widzowie stają się częścią hermetycznego systemu testowego. Muzyka opery balansuje między kontrolą a przypadkiem, techniką a wolnością. Całość stawia pytanie o to, kto tak naprawdę ustala normy i standardy. Powstaje w ten sposób niezwykłe, operowe laboratorium.

Anna Zawisza sopran
Ingrida Gapova sopran
Maciej Straburzyński baryton
Marta Wryk alt lektorka aktorka
Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble
Lilianna Krych dyrygentka

9, 10, 16, 17, 20.02, 18.00
Bar Żaczek, ul Czarnowiejska 75
Bar.okowa uczta

Po 14 latach wraca Bar.okowa uczta, czyli madrygały Monteverdiego w barze mlecznym w reżyserii Cezarego Tomaszewskiego! Reżyser, tworząc ten legendarny spektakl, próbował zbudować kontekst, który pozwoli na odbiór tej muzyki w najlepszy możliwy sposób. Intymność przekazu utworu wykonywanego przez śpiewaka siedzącego przy jednym stoliku z widzem, bardzo blisko, sugeruje to, czym jest madrygał, czyli rodzaj – jak mówił – „zawstydzonego erotyzmu, intymności, szeptania, uwodzenia”. Monteverdiego z tak bliska, w tak bezpośrednim kontakcie z artystami, nie usłyszą Państwo nigdzie indziej na świecie.

Cezary Tomaszewski inscenizacja

Antonina Ruda sopran
Artur Plinta Ilona Szczepańska alt
Bartosz Gorzkowski Szczepan Kosior tenor
Sebastian Szumski bas
Capella Cracoviensis

11.02, 19.00 | 12.02, 18.00 i 20.00
Cricoteka
Opera.exe

Opera.exe to spektakl Krakowskiego Teatru Tańca w choreografii Eryka Makohona, który hakując klasyczne libretta, przepisuje losy operowych bohaterek. Z historii Medei (Luigi Cherubini), Salome i Elektry (Richard Strauss) oraz Turandot (Giacomo Puccini), tradycyjnie przedstawianych jako ofiary namiętności, szaleństwa lub fatum, wydobyte zostają motywy oporu, emancypacji i radykalnego sprzeciwu wobec porządku patriarchalnego, w którym zostały zamknięte. Ciała performerek Krakowskiego Teatru Tańca stają się wehikułami transformacji, przestrzeniami, w których zakodowane zostają dawne operowe narracje. Humanoidalne botki hakują operowe libretta, starając się wyjść poza wgrane w ich system opowieści. Dekonstrukcję historii wzmacnia muzyka Piotra Peszata, wykorzystująca klasyczne brzmienia (arie w wykonaniu Anny Zawiszy) w nowoczesnej kompozycji. Fragmenty librett i rozpoznawalne motywy stają się materiałem do dekonstrukcji – muzycznego palimpsestu, który rezonuje z cielesnym działaniem performerek.

Eryk Makohon koncepcja choreografia scenografia
Piotr Peszat muzyka
Weronika Wawryk multimedia i identyfikacja graficzna
Izabela Zawadzka współpraca dramaturgiczna i produkcja

Patrycja Marszałek Yelizavieta Tereshonok Agnieszka Bednarz-Tyran Natalia Myczewska choreografia i performans
Anna Zawisza wykonanie arii

13.02, 18.30 | 14, 15.02, 17.00
Teatr Łaźnia Nowa
George Frideric Handel Poro (1731)

Handel napisał Poro w 1731 roku, gdy był u szczytu swojej sławy kompozytora operowego. To pełna emocji i wokalnej wirtuozerii historia konfliktu Aleksandra Wielkiego z indyjskim władcą Poro, w którą wpisane są również (oczywiście) pełne komplikacji wątki miłosne. Główne role śpiewali jego ulubieni artyści: słynny kastrat Senesino oraz sopranistka Anna Maria Strada del Pò (u nas będą to Rafał Tomkiewicz i Dorota Szczepańska soprano). Opera niezwykle spodobała się publiczności – wystawiono ją aż dwadzieścia razy w ciągu sezonu, co wówczas było rzadkością. Później, zgodnie z duchem czasu, zastąpiły ją nowsze tytuły, ale Händel wierzył w „Poro” na tyle, że wznowił go po kilku latach. Potem opera zniknęła ze scen na ponad 200 lat. W Polsce pojawi się po raz pierwszy właśnie na naszym festiwalu!

Wojciech Grudziński ruch
Marcin Chlanda inscenizacja

Rafał Tomkiewicz – Poro
Dorota Szczepańska – Cleofide
Margarita Slepakova – Erissena
Franko Klisović – Gandarte
Krzysztof Lachman – Alessandro
Przemysław Józef Bałka – Timagene
Capella Cracoviensis
Alessandro Tampieri dyrygent

18, 19.02, 18.30
Centrum Kongresowe ICE Kraków, Sala Teatralna S2
George Frideric Handel Teseo (1713)

Teseo to może najbardziej eksperymentalna opera w twórczości Handla. Stanowiła oryginalną próbę połączenia francuskiej muzycznej tragedii z włoską operą seria. Jej niezwykle bogata instrumentacja, poetyckie libretto i nieoczywista konstrukcja – pięć aktów wypełnionych licznymi za to krótkimi ariami – okazały się jednak chyba zbyt innowacyjne. Mimo dobrego przyjęcia na początku 1713 roku, po kilku miesiącach spektakl zszedł ze sceny na całe 234 lata. Sam Handel nie wznowił go nigdy, a to jedno z najpiękniejszych i najbardziej zdumiewających jego dzieł.
Była to trzecia opera Handla, która miała premierę w Londynie. Teseo nawiązał do sukcesu Rinalda, odsuwając w cień nieco chłodniej przyjętego Il Pastor Fido. Oba dzieła łączy wątek zazdrosnej i mściwej czarodziejki, którą tutaj jest mityczna Medea. Handel i jego librecista Haym czerpali bezpośrednio z tekstu Quinaulta, napisanego dla Lully’ego w 1685 roku. Nie wiadomo, czy to kaprys mecenasa Handla, lorda Burlingtona, czy śmiała intuicja poszukującego kompozytora, ale Teseo stało się jedynym tak daleko posuniętym w jego twórczości połączeniem najlepszych cech francuskiego i włoskiego stylu.

Krzysztof Garbaczewski inscenizacja
Gwidon Wydrzyński światło

Carlotta Colombo – Medea
David Hansen – Teseo
Teresa Marut – Agilea
Anna Koehler – Clizia
Matylda Staśto-Kotuła – Egeo
Kacper Szelążek – Arcane
Capella Cracoviensis
Alessandro Moccia dyrygent

21.02, 13.00–18.00
MOCAK
Schaeffer słowik abstrakcyjny

Bogusław Schaeffer to postać legendarna – legenda już za życia, autor 610 kompozycji muzycznych i 233 tekstów literackich. Festiwal Opera Rara Kraków zakończy poświęcony mu 5-godzinny koncert przygotowany przez Spółdzielnię Muzyczną – będzie można oczywiście wchodzić, wychodzić, chodzić po MOCAK-u, usiąść, wstać. Muzyczny maraton: hołd dla jednego z najważniejszych twórców awangardy XX i XXI wieku.

Bogusław Schaeffer:
Tavio na flet piccolo solo
Canzona na wiolonczelę solo
Baclar na klarnet basowy solo
Sonatina na dwoje skrzypiec
Cztery utwory na trio smyczkowe
tentative music na 159 instrumentów – wersja C: na 9 instrumentów
Kwartet na saksofon, flet, klarnet i fortepian
Die abstrakte Nachtigall na saksofon sopranowy solo
Sonatina na fortepian solo
Konglomerat na perkusję solo

Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble