Kultura rozwiń menu
Serwis używa plików cookies zgodnie z polityką prywatności pozostając w serwisie akceptują Państwo te warunki

Rodzinna Europa raz jeszcze – program 11. Festiwalu Miłosza

Po 11 latach Festiwal Miłosza powraca do frazy, która dziś nabiera szczególnego znaczenia, tym razem w trojakiej wersji językowej: Rodzinna Europa | Родинна Європа | Родная Эўропа. Patrząc na Wschód, będziemy jednocześnie wsłuchiwać się w najnowsze i najciekawsze odsłony poetyckiej polszczyzny. W całości stacjonarnie, raz w pałacu, raz na polu. Na festiwalowe wydarzenia zapraszamy od 7 do 10 lipca do pałacu Potockich, który będzie centrum oraz do innych wierszoprzyjaznych miejsc w Krakowie.

Fot. Materiały organizatorów

– Cieszę się, że Festiwal Miłosza wraca po raz 11. To ważne wydarzenie kontynuuje dziedzictwo słynnych spotkańa Poetów Wschodu i Zachodu odbywających się pod koniec lat 90.tych jako przygotowanie do roli Europejskiego Miasta Kultury 2000. Patronowali im Nobliści: Wisława Szymborska i Czesław Miłosz. Festiwal jest twórczym rozwijaniem tych idei o nowe aktualne konteksty, dlatego hasło tegorocznej edycji „Rodzinna Europa” – nawiązuje do jednej z ważniejszych eseistycznych książek Miłosza, która otwiera pole do refleksji o wspólnocie doświadczeń, języka, symboli Europy, o roli twórców, pisarzy, poetów, jako tłumaczy świata wspólnych wartości. Dlatego w tym roku rozmawiamy o sytuacji geopolitycznej Europy Środkowo-Wschodniej, o potrzebie pokoju, o solidarności z Ukrainą, ale i twórcami białoruskimi, walczącymi o demokratyczne prawa w swoim kraju, przypominamy przyjaźnie: Noblistów Seamsua Heaneya i Czesława Miłosza, dowiemy się, kto jest tegorocznym Laureatem, albo Laureatką Nagrody Szymborskiej. Choć z niezrozumiałych dla nas powodów tegoroczna edycja festiwalu nie uzyskała wsparcia Instytutu Książki, który ten festiwal powołał przecież w 2007 r., jako miasto czujemy się odpowiedzialni do opieki nad dziedzictwem Spotkań Poetów Wschodu i  Zachodu i do kontynuowania idei miasta poezji i tłumaczy, miasta schronienia dla wybitnych twórców. Taką obietnicę złożyłem spadkobiercy i synowi Noblisty, Antoniemu Miłoszowi. Zapraszam serdecznie na 11. Festiwal Miłosza – mówi prezydent Krakowa Jacek Majchrowski.

Środa: irlandzko-iberyjskie preludium

W dzień przed oficjalnym otwarciem festiwalu spotykamy się w pałacu Potockich – najpierw na konferencji prasowej o 12.00, a później z okazji rozpoczęcia współpracy Krakowa Miasta Literatury UNESCO i Fundacji Seamusa Heaneya, poety blisko związanego z Krakowem i Festiwalem Miłosza. Natomiast wieczorna Republica Poetica w Lokatorze w całości poświęcona będzie twórczości Glorii Gervitz.


Czwartek: premiery książek, slam i Miłosz Lecture prosto z Dublina

Pierwszy dzień festiwalu upłynie pod znakiem nowości poetyckich, ale i niestandardowych, eksperymentalnych spotkań ze słowem i dźwiękiem. Od godz. 14.00 premiery z udziałem autorów i autorek będą miały: książkowy debiut poetycki „Nielegalne kopie” Pawła Harlendera (Wydawnictwo WBPiCAK), „Moje powinności” Joanny Oparek (Wydawnictwo WBPiCAK) i „Wielkie rzeczy” Wojciecha Bonowicza (Wydawnictwo a5), a także „ŚniegMacieja Roberta (Wydawnictwo Warstwy).

Spotkania autorskie z poetami będą się przeplatać z performatywnym pisaniem wierszy na ścianie w pałacu Potockich przez Agatę Puwalską (13.30) i Pawła Kusiaka (18.30), którzy tym samym zapowiedzą wieczorny Wernisaż Jednego Wiersza w Otwartej Pracowni na Kazimierzu (a właściwie dwóch wierszy, bo swoje poematy od godz. 19.30 pisać tu będą Marlena Niemiec i Robert Rybicki).

Znany doskonale uczestnikom z poprzednich edycji wykład mistrzowski Miłosz Lecture pojawi się w programie dwukrotnie. Pierwszy wygłosi John F. Deane, wybitny irlandzki poeta, działacz kultury i tłumacz. Jego wykład pt. „Wiersz o Szczygle: o poezji i wojniezapowie Jerzy Illg, odkrywca poezji Deane’a, z którą podczas Festiwalu Miłosza będziemy mogli zapoznać się po raz pierwszy w polskim przekładzie. Wykład będzie dotyczył roli literatury w czasach społecznych niepokojów i wojny w Ukrainie.

W czwartkowe popołudnie i wieczór przeniesiemy się na krakowski Kazimierz. Poza muzyczno-poetycką odsłoną w Otwartej Pracowni wybierzemy się na poetycki Slam w Magazynie Kultury w Kolanku No 6 (każdy poeta dostaje mikrofon i ma trzy minuty, aby zachwycić publiczność) oraz elektryzujący koncert poznańskiego duetu KOPYT/KOWALSKI (wokal/perkusja/gitara basowa) – oczywiście w Pięknym Psie.


Piątek: Rodzinna Europa (Środkowo-Wschodnia), Miłosz i Różewicz

Piątkowe rozmowy o poezji rozpocznie o godz. 14.00 dyskusja Jadwigi Maliny, Michała Zabłockiego i Małgorzaty Bugaj o prywatnych obowiązkach rodzinnych. Z kolei na godz. 15.00 zaplanowano dyskusję o sile literatury w obliczu katastrofy. Tłumaczki z ukraińskiego Aneta Kamińska oraz Joanna Bernatowicz, przewodnicząca białoruskiego PEN Clubu Taciana Nadbaj oraz poeta dysydent z Białorusi Uładzimir Niaklajeu będą debatować o roli twórców i twórczyń w czasach wojny. Dyskusja jest pierwszym wydarzeniem w ramach pasma Rodzinna Europa | Родинна Європа | Родная Эўропа, które podejmować będzie kwestie europejskiej wspólnoty i tożsamości w czasach konfliktów społecznych i zbrojnych, m.in. w Ukrainie i Białorusi. Nawiązanie do tytułu esejów Czesława Miłosza jest tu nieprzypadkowe.

Poezja (i muzyka) Europy Wschodniej będzie wspólnym mianownikiem wydarzeń piątkowych – podczas spotkania Chadanowicz czyta Miłosza uczestnicy usłyszą poezję patrona festiwalu w trzech językach: polskim, białoruskim oraz najbardziej uniwersalnym języku muzyki. Utwory na fortepian, klarnet i saksofon stworzone przez białoruskich kompozytorów (Vitali Darashuk, Volha Padhaiskaya i Kirył Kryscia) wybrzmią wraz z trzynastoma wierszami Czesława Miłosza (wiersze w tłumaczeniu Andreja Chadanowicza).

To niejedyny ukłon w stronę klasyków. Listy Miłosza i Różewicza będą punktem wyjścia do rozmowy o Braterstwie poezji. Andrzej Franaszek i Emil Pasierski podczas spotkania o godz. 17.00 zdradzą inspiracje do powstania książki, której trzon stanowi korespondencja dwóch znakomitych polskich poetów z lat 1947-2013.

Drugi dzień festiwalu zakończy Ukraiński wieczór poetycki, podczas którego usłyszymy wiersze festiwalowych gości – w języku polskim i ukraińskim. Wśród czytających autorów pojawią się m.in: Natalia Belczenko, Małgorzata Lebda, Olesia Mamczyc, Olha Olchowa, Krystyna Potapenko, Marek Radziwon czy Barbara Sadurska. Gospodyniami wieczoru będą Julia Bierieżko-Kamińska oraz Tetiana Oleksiienko. Spotkaniu towarzyszyć będzie muzyka w wykonaniu Krystyny Michajłyszyn, która zagra na bandurze – ukraińskim instrumencie ludowym. Tego wieczora oddamy także mikrofon publiczności, aby każdy mógł przeczytać wybrany przez siebie wiersz ukraiński.


Urodzinowa sobota z Nagrodą Szymborskiej i poetycką ucztą

Trzeci dzień festiwalu rozpoczniemy od powolnej kawy z nominowanymi do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej: Zuzanną Bartoszek, Jerzym Jarniewiczem, Małgorzatą Lebdą, Krzysztofem Siwczykiem i Dariuszem Sośnickim. W tym samym czasie na krakowskim Kazimierzu poeta i aktywista Konrad Góra będzie wcielał w życie pacyfistyczną akcję Food Not Bombs: własnoręcznie przygotowane jedzenie wraz z poezją zostanie przez niego rozdane wszystkim złaknionym strawy – i tej dosłownej, i poetyckiej (akcja potrwa od godziny 11.00 do 16.00 – rozpoczynamy pod Spółdzielnią Ogniwo, a następnie będziemy się przemieszczać w stronę Rynku.

Weekend będzie również czasem spotkań z autorami i autorkami premierowych książek. Z festiwalową publicznością spotka się Krystyna Dąbrowska, autorka „Miasta z indu” (Wydawnictwo a5), John F. Deane podzieli się z wielbicielami poezji pierwszym polskim wydaniem swoich wierszy „Kości słonych wód(Wydawnictwo Znak) w przekładzie Justyna Huni i Agaty Hołobut, a angolska stypendystka Programu Rezydencjalnego Międzynarodowej Sieci Miast Schronienia ICORN Aaiún Nin zaprezentuje swój pierwszy tom poetycki w języku polskim – „Pęknięte połówki mlecznego słońca” (Wydawnictwo Lokator). Tego popołudnia posłuchamy również rozmowy z Aldoną Kopkiewicz, autorką tomu „Przy sobieoraz Leszkiem Szarugą, z którym porozmawiają Małgorzata Lebda i Jerzy Jarniewicz.

Sobotnie popołudnie uświetni także wykład prof. Marci Shore, wybitnej amerykańskiej historyczki, badaczki Europy Środkowej i Wschodniej związanej z Uniwersytetem Yale oraz pisarki, która wygłosi drugi Miłosz Lecture. Wykład poprzedzi słowo wstępu dr hab. Magdaleny Heydel.

Debata Krajobraz po imperium? to kolejna propozycja z pasma Rodzinna Europa | Родинна Європа | Родная Эўропа, tym razem szczególnie dla osób zainteresowanych społeczną i kulturową perspektywą zmian, które zachodzą w państwach postimperialnych. W rozmowie udział wezmą publicystka i badaczka relacji polsko-ukraińskich Bogumiła Berdychowska, tłumacz i rusycysta prof. Grzegorz Przebinda oraz ukraińska pisarka Wiktoria Amelina. Spotkanie będzie prowadzone w językach polskim i ukraińskim.

Równolegle do spotkań w pałacu Potockich zapraszamy do Księgarni De Revolutionibus Books&Cafe na blok wydarzeń przygotowanych wspólnie z Fundacją i Magazynem KONTENT. Na początek porozmawiamy z Agatą Puwalską o jej najnowszej książce poetyckiej „PARANOIA BEBOP”, aby następnie przenieść się na „Kontent na stykach”, czyli kilkunastominutowe rozmowy Joanny Mueller, Edwarda Pasewicza oraz Jakuba Pszoniaka z zaproszonymi przez nich poetkami i poetami z Krakowa, których twórczość chcieliby polecić. Na zakończenie będziemy wspólnie świętować piąte urodziny KONTENTU. J

Jubileusz obchodzić będzie również Nagroda im. Wisławy Szymborskiej, która zostanie tego wieczora przyznana po raz dziesiąty Tym razem, jak co dwa lata, oprócz autora lub autorki najlepszego tomu poprzedniego roku nagrodzony zostanie także autor przekładu poetyckiego. Nazwisko laureata jest już znane – to tłumacz zbioru wierszy Fernanda Pessoi Heteronimy. Utwory wybrane (Wydawnictwo Lokator) Wojciech Charchalis, z którym spotkamy się następnego poranka.


Niedzielni laureaci, rozmowy o pisaniu, wolności i… pamięci

Ostatni dzień festiwalu rozpocznie się spotkaniami z laureatami Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. Spotkamy się także z prof. Aleksandrem Fiutem, autorem premierowego tomu esejów „Wyglądy i wglądy” (Wydawnictwo Literackie), z którym porozmawia prof. Joanna Zach.

Premierowa poezja będzie miała szansę zagościć także w plenerze, a to za sprawą spotkania w Autorskiej Galerii Bronisława Chromego – gospodarzem będzie wrocławska młodopoetycka grupa Permutacje w składzie: Karolina Kapusta, Kamil Kawalec, Maciej Konarski, Sonia Nowacka, Lula Sarnia i Jakub Sęczyk. Podczas wieczoru publiczność będzie miała szansę spotkać się również z Pawłem Kusiakiem, Agatą Jabłońską i Mateuszem Żaboklickim.

W niedzielne popołudnie nie zabraknie rozmów o pisaniu i wolności, a to za sprawą debaty Pisarka na wojnie, w której udział wezmą Maryja Martysiewicz, białoruska poetka (przekład jej wierszy na język polski ukaże się nakładem Wydawnictwa Pogranicze), a także Oksana Zabużko, ukraińska pisarka i eseistka, autorka wydanej ostatnio „Planety Piołun”. Autorki porozmawiają o (nie)przekładalności doświadczenia przemocy na język literatury i (nie)słyszalności.

Symbolicznym zakończeniem festiwalu będzie wieczór czytania wierszy Adama Zagajewskiego, wybitnego krakowskiego poety, który był członkiem Rady Programowej oraz stałym gościem Festiwalu Miłosza. Poezję autora przypomni publiczności wybitna aktorka Maja Komorowska.


Wystawa, spacer, warsztaty, czyli okołopoetyckie spotkania dla każdego

Jak co roku Festiwal Miłosza zaprasza na spotkanie z pracą tłumacza, bez której poetycki dialog między językami i kulturami byłby niemożliwy. W piątek o godz. 11.30 Aneta Kamińska poprowadzi ukraińskie warsztaty translatorskie Przekładać wojnę – o tłumaczeniu nowej poezji ukraińskiej prosto z okopów, schronów i pociągów ewakuacyjnych, o tym, jak na przekład wpływa historia i polityka, o radzeniu sobie z trudnościami i emocjami. Tego samego dnia o godz. 13.00 odbędą się angielskie warsztaty translatorskie z Krystyną Dąbrowską. Uczestnicy będą przekładać wiersz zmarłego w 2016 r. poety Maxa Ritvo z tomu „Four Reincarnations” oraz wiersz Natalie Diaz, laureatki Nagrody Pulitzera, ze zbioru „When My Brother Was an Aztec”.

Na oba warsztaty obowiązują zapisy mailowe do 5 lipca: miloszfestival@kbf.krakow.pl.

Z kolei dzień wcześniej, w czwartek o godz. 10.00, w ramach współpracy z Instytutem Cervantesa odbędą się warsztaty translatorskie z języka hiszpańskiego – Tłumaczymy José Hierro prowadzone przez Martę Eloy Cichocką oraz Marię Filipowicz-Rudek. Wydarzenie jest częścią obchodów setnej rocznicy urodzin hiszpańskiego poety José Hierro (1922–2002).

Obowiązują zapisy poprzez formularz zgłoszeniowy.

6 i 9 lipca (środa i sobota) w ramach pasma towarzyszącego odbędą się miejskie spacery poetyckie dla najmłodszych i ich opiekunów. Poetyckie kamienice, poetyckie opowieści i… kilka niespodzianek. Środowy spacer będzie tłumaczony na język migowy. Wstęp wolny, obowiązują wejściówki dostępne na stronie.

Podczas festiwalu (od 7 do 10 lipca) w pałacu Potockich można będzie oglądać ekspozycję poświęconą życiu i twórczości Seamusa Heaneya – wybitnego irlandzkiego poety, laureata Nagrody Nobla, twórcy zaprzyjaźnionego z Wisławą Szymborską i Czesławem Miłoszem. Wystawa została przygotowana przez Ambasadę Irlandii w Polsce.

Organizatorem 11. Festiwalu Miłosza są Miasto Kraków, KBF operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.

Festiwal powstaje we współpracy z Ambasadą Irlandii, Instytutem Kultury Willa Decjusza, Wrocławskim Domem Literatury, Fundacją Wisławy Szymborskiej, Wydawnictwem Literackim, Wydawnictwem WBPiCAK, Fundacją KONTENT, Krakowską Szkołą Poezji.

Partnerem Strategicznym Festiwalu Miłosza jest Kraków Airport, a partnerami – Wodociągi Miasta Krakowa i Krakowski Holding Komunalny SA w Krakowie.

pokaż metkę
Osoba publikująca: Katarzyna Pustułka
Podmiot publikujący: Wydział Komunikacji Społecznej
Data publikacji: 2022-06-23
Data aktualizacji: 2022-06-24
Powrót

Zobacz także

Znajdź