Krakowski Szlak Generała Bema

Do wybitnych Polaków związanych z Krakowem należy zaliczyć gen. Józefa Bema. Urodzony w Tarnowie w r. 1794 spędzał dzieciństwo w pobliżu Krakowa. Mieszkając z rodzicami w majątku Gaj uczęszczał w latach 1801-09 do Gimnazjum Św. Anny. W auli I Liceum Ogólnokształcącego wśród sławnych absolwentów znajduje się portret gen. Bema.

Józef Bem, generał wojsk polskich, węgierskich i tureckich, uczestniczył w kampanii 1812 r. i powstaniu listopadowym 1830-31. W okresie Wiosny Ludów kierował obroną Wiednia i dowodził armią węgierską w Siedmiogrodzie, a po upadku powstania przebywał w Turcji, gdzie zmarł w 1850 r. W 1927 r. władze polskie rozpoczęły starania o sprowadzenie zwłok Generała z Aleppo. Po ekshumacji w 1929 r. trumnę przetransportowano pociągiem do Krakowa. W dniu 29 VI 1929 r. "Drogą Królewską" przewieziono ją na Wawel. Z placu Bernardyńskiego generałowie przenieśli trumnę na dziedziniec arkadowy, gdzie udostępniono ją Narodowi. Nazajutrz w uroczystym kondukcie, przy salwie armatniej, pożegnano Generała odjeżdżającego do rodzinnego Tarnowa, gdzie prochy złożono w Mauzoleum.

Krakowski Szlak Generała Bema prowadzi z Borku Fałęckiego przez Kobierzyn, Sidzinę, Libertów do Gaju. Borek Fałęcki to część dzielnicy IX - Łagiewniki. Na Górze Borkowskiej dominuje kościół p.w. Matki Bożej Zwycięskiej wzniesiony w 1936 r. Naprzeciw, w zabytkowym parku - klasycystycznym dwór z połowy XIX w., w którym mieści się Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin PAN. Na tzw. Piaskach istniał w latach 1942-44 hitlerowski obóz karny francuskich i belgijskich jeńców wojennych "Stalag 369", w którym przebywało łącznie 17000 jeńców. Na jego miejscu postawiono w 1966 r. głaz pamiątkowy. Kobierzyn, to część dzielnicy VIII - Dębniki. Nazwa pochodzi od dawnych tkaczy kobierców, a pierwsza wzmianka z 1350 r. W Kobierzynie znajduje się Szpital Neuropsychiatryczny im. J. Babińskiego, który powstał w latach 1912-17. Na obszarze ok. 20 ha znajdują się zabudowania i park z kaplicą, wpisane do rejestru zabytków. Podczas II wojny światowej, po wymordowaniu pacjentów (zwłaszcza Żydów), zakwaterowano tu formacje Hitlerjugend, a potem kompleks zamieniono na szpital wojskowy. Sidzina, przyłączona w 1973 r. do Krakowa, także należy do dzielnicy VIII - Dębniki. Dawna wieś z XI w. należała do opactwa tynieckiego i znana była ze źródeł mineralnych oraz średniowiecznej warzelni. W pobliżu miejscowej szkoły znajduje się klasycystyczny dworek z 1803 r. i spichlerz otoczony parkiem w stylu włoskim z licznymi pomnikami przyrody. Obecnie stanowi własność prywatną z artystyczną pracownią odlewniczą "Pegaz".

Libertów, to wieś na skraju Pogórza Wielickiego przylegająca od południa do Krakowa. W centrum miejscowości nowoczesny kościół p.w. Św. Brata Alberta. Opodal dwór klasycystyczny z XIX w. z łamanym dachem polskim, otoczony parkiem krajobrazowym ze starodrzewem. Gaj - wieś położona wśród dolin i wzniesień Pogórza Wielickiego, wzmiankowana była w 1088 r., kiedy należała do benedyktynów z Tyńca. Na miejscu drewnianego kościoła z XIII w. wzniesiono w 1626 r. kolejny z cudownym obrazem Matki Boskiej Gajowskiej, przebudowany w XVII w. w stylu barokowym. Zachował się budynek z dawnych zabudowań dworskich rodziny Bemów. Przy Zespole Szkół im. Jana Pawła II znajduje się granitowa tablica w formie otwartej księgi upamiętniająca pobyt gen. Bema w Gaju w latach 1801-09.

Pokaż metkę
Osoba publikująca: MARCIN DROBISZ
Podmiot publikujący: Biuro Prasowe